• گروه اقتصاد سياسي بين الملل

دبير علمي گروه:
دکتر مسعود موسوی شفائی، استادیار روابط بین‌الملل دانشگاه تربيت مدرس
حوزه‌های مطالعاتی: (نظریه‌های اقتصاد سیاسی بین‌الملل، جهانی شدن، امنیت انرژی، دیپلماسی اقتصادی)
نشانی الکترونیکی: این آدرس ایمیل در مقابل هرزنامه ها محافظت می شود. برای مشاهده آن ابتدا باید جاوا اسکریپت را فعال کنید.

اعضای گروه:

١- دکتر رضا آقا بابایی
حوزه‌های مطالعاتی: اقتصاد توسعه، اقتصاد پولی و مالی، فقر و تأمین مالی خرد، نهادگرائی
نشانی الکترونیکی: aghababaee2001@yahoo.com

٢- دکتر سعید تائب
حوزه‌های مطالعاتی: نظريه توسعه، نظريه دولت رانتير، تحولات صنعت بين اللملي نفت، شمال و جنوب
نشانی الکترونیکی: این آدرس ایمیل در مقابل هرزنامه ها محافظت می شود. برای مشاهده آن ابتدا باید جاوا اسکریپت را فعال کنید.

٣- دکتر عباس حاتمی
حوزه‌های مطالعاتی: نظریه های اقتصاد سیاسی، اقتصاد سیاسی تطبیقی، جامعه شناسی اقتصادی، اقتصاد سیاسی ایران
نشانی الکترونیکی: این آدرس ایمیل در مقابل هرزنامه ها محافظت می شود. برای مشاهده آن ابتدا باید جاوا اسکریپت را فعال کنید.

4- دکتر امیر محمد حاجی یوسفی
حوزه‌های مطالعاتی: نظریه های اقتصاد سیاسی بین الملل، جهانی شدن، شمال و جنوب، اقتصاد سیاسی خاورمیانه، دولت و توسعه
نشانی الکترونیکی: این آدرس ایمیل در مقابل هرزنامه ها محافظت می شود. برای مشاهده آن ابتدا باید جاوا اسکریپت را فعال کنید.

5- دکتر محسن شریعتی‌نیا
حوزه‌های مطالعاتی: نظریه های روابط بین الملل، قدرت های در حال ظهور (با تاکید بر چین)، سازمان جهانی تجارت
نشانی الکترونیکی: این آدرس ایمیل در مقابل هرزنامه ها محافظت می شود. برای مشاهده آن ابتدا باید جاوا اسکریپت را فعال کنید.

6- دکتر محمود عبدالله‌زاده
حوزه‌های مطالعاتی: نظریه های اقتصاد سیاسی بین الملل ، جهانی شدن و کشورهای در حال توسعه ، نظریه های اقتصاد سیاسی و توسعه ، اقتصاد سیاسی امریکای لاتین
نشانی الکترونیکی: این آدرس ایمیل در مقابل هرزنامه ها محافظت می شود. برای مشاهده آن ابتدا باید جاوا اسکریپت را فعال کنید.

7- دكتر علی فلاحی
حوزه‌های مطالعاتی: نهادهای مالی بین المللی، وام ها و تسهيلات
مالي بين المللي، اقتصاد سیاسی اتحادیۀ اروپا
نشانی الکترونیکی: a_fallahi2000@yahoo.com

8- دکتر مجید مومنی
حوزه‌های مطالعاتی: شرکت های فراملیتی، توسعه، جهانی شدن، روابط شمال و جنوب، سازمان ملل متحد
نشانی الکترونیکی: mrezam1003@yahoo.com

9- دکتر حسین نوروزی
حوزه‌های مطالعاتی: نهادهاي اقتصادي بين المللي، ديپلماسي اقتصادي، حقوق مالكيت فكري و جهاني شدن
نشانی الکترونیکی: hnow1 این آدرس ایمیل در مقابل هرزنامه ها محافظت می شود. برای مشاهده آن ابتدا باید جاوا اسکریپت را فعال کنید.

10- دکتر فرهاد دانش نیا
حوزه‌های مطالعاتی: مطالعات جهانی شدن، اقتصاد سیاسی توسعه و مسائل جهان سوم ، اقتصاد سیاسی انرژی و دیپلماسی
نشانی الکترونیکی: این آدرس ایمیل در مقابل هرزنامه ها محافظت می شود. برای مشاهده آن ابتدا باید جاوا اسکریپت را فعال کنید.

11- خانم سكينه ببري گنبد ؛ دانشجوي دكتري روابط بين الملل دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات اصفهان (دبير اجرايي گروه)

^{هدف گروه:}

اقبال روز افزون به نگرش بین رشته‌ای و اعتقاد به عدم تفکیک میان حوزه‌های مختلف مطالعاتی به یکی از ویژگی‌های دانش بشری امروز تبدیل شده است. در همین راستا اقتصاد سياسي بين‌الملل نیز با تاكيد بر روابط متقابل اقتصاد و سیاست در واقع بر اين نكته متمركز است كه بررسي توامان اين دو حوزه به‌ صورت یک حوزۀ مطالعاتی بین رشته‌ای درک بهتری از تحولات ملی و بین‌المللی ارائه می‌کند.

علاوه بر تحولات نظری فوق، با فروپاشی شوروی و پایان یافتن جنگ سرد مانع سیاسی‌-ایدئولوژیک جدایی مطالعاتی میان حوزه‌های اقتصاد و سیاست بیش از پیش تضعیف شد. همزمان با این تحولات دوران‌ساز، جهانی شدن که با ظهور نشانه‌های انقلاب ارتباطات و اطلاعات از دهۀ ١٩٧٠ آغاز شده بود نیز در دهۀ ١٩٩٠ رشد فزاینده‌ای پیدا کرد و تصویری از جهان جديد ارائه کرد که در آن هر پدیده‌ای با پدیدۀ دیگر مرتبط، تاثیرگذار و تاثیرپذیر است. در این شرایط، جدایی نظری و عملی میان حوزه‌های اقتصاد و سیاست بیش از پیش متزلزل شد. تحت تاثیر تحولات مذکور در جهان واقعی زمینۀ تقویت حوزۀ مطالعاتی اقتصاد سیاسی بین‌‌الملل فراهم آمد.

گرانیگاه اقتصاد سیاسی نوین، رابطۀ بین دولت و بازار است. در واقع می‌توان ادعا کرد که اقتصاد سیاسی کنش متقابل و تعامل میان دولت و بازار را به تصویر می‌کشد. از یک سو دولت می‌کوشد تا طبق اصول حاکمیت و تمامیت ارضی، تمام نیروهای فعال در قلمرو انحصاری سرزمینی خود، از جمله اقتصاد (بازار) را تحت کنترل خود درآورد و به این ترتیب استقلال و وحدت سیاسی را حفظ کند و قدرت ملی را افزایش دهد. از سوی دیگر بازار که مبتنی بر ساز و کار قیمت‌ها، رقابت و مزیت نسبی است تلاش می کند تا موانع و محدودیت‌های عملکرد خودکار بازار، تجارت و مبادلۀ آزاد را از سر راه بردارد. هستۀ اصلی مطالعات اقتصاد سیاسی بررسی کنش های متقابل و برخوردهای دولت و بازار با ویژگی‌های پیش گفته ‌است.

بر همین اساس دو مناقشۀ قدیمی این حوزه همچنان اولویت و اهمیت خود را حفظ کرده‌اند. اولاً کشمکش میان دولت و بازار و سهم هر یک از این دو در اقتصاد سیاسی بین‌الملل كه حتی با شدتي بیش از دهه‌های قبل، در عصر جهانی شدن ادامه دارد. در عصری که سازمان های بین المللی ، شرکت های فراملیتی و تحولات فناورانه الکترونیکی بیش از پیش حاکمیت و سلطه مطلق دولت- ملت ها را بر اقتصاد و سیاست داخلی شان تضعیف کرده اند. اگرچه در خصوص وجود و عینیت فرآیندهاي جهانی اقتصاد سياسي بين‌الملل و این که چنین فرآیندهايي بر پایۀ اصول نئولیبرالیسم در حال گسترش هستند، کمتر نظریه‌پردازی تردید دارد، ولی این امر به خودی خود نمی‌تواند به معنی تایید یا رد راهگشا بودن نظام بازار تلقی شود. ثانیاً دعوای میان خودکفایی و استقلال اقتصادی از یک سو و مزیت نسبی و تجارت آزاد از دیگر سو، که حتی به رغم گسترش فرآیندهاي جهانی اقتصاد، همچنان پابرجاست. در چنین شرایطی می‌توان این تعبیر متداول را برای مثبت یا منفی بودن تاثیرات اقتصاد جهاني به‌خصوص بروی کشورهای درحال توسعه به‌کار برد که فرآيندهاي جهاني حوزة اقتصاد سياسي بين‌الملل هم می‌تواند فرصت باشد و هم چالش؛ آنچه مثبت یا منفی بودن تاثیرات چنين فرآيندهايي را تعیین می‌کند شرایط داخلی هر کشور و تناسب سهم دولت و بازار در اقتصاد سیاسی و دوراندیشی در باب باز یا بسته بودن اقتصاد آن کشور به روی بازارهای جهانی بر اساس اولويت‌هاي ملي است.

گروه اقتصاد سیاسی بین‌الملل با توجه به ضرورت و کارآمدی این رهیافت در تبیین مسائل بین‌المللی و نیز با در نظر گرفتن اینکه در کشور ما این رهیافت علی رغم ظرفیت‌های نظری و عملی خود برای درک مشکلات و ارائۀ راهکار در حوزۀ روابط بین‌الملل، مغفول واقع شده و مهجور مانده است، مطالعه و پژوهش در زمینه‌های زیر را با هدف معرفی و تقویت رهیافت اقتصاد سیاسی بین‌الملل در حوزه‌های دانشگاهی، سیاست‌گذاری و تصمیم گیری، در دستور کار خود قرار داده است:

١- مباحث نظری اقتصاد سیاسی بین‌الملل

٢- جهانی شدن و پیامدهای آن برای ایران

٣- نقش شرکت های فراملیتی در اقتصاد سیاسی بین الملل و تأثير اين شركت‌ها در روند امور داخلي كشور‌هاي ميزبان

4- سازمان‌های بین‌المللی موثر در ساختار اقتصاد جهانی

5- پروژه گلوبال كامپكت (Global Compact Project) و تأثير آن در نظام بين‌الملل و ساختار سازمان ملل- قابليت استفاده از اين پروژه براي ايران

6- الحاق ایران به سازمان جهانی بازرگانی

7- تاثیر قدرت های در حال ظهور بر روندهای اقتصاد سیاسی بین الملل

8- چرخش قدرت جهانی بسوی بازیگران غیر غربی و چالش ها و فرصت های آن برای ایران

9- الگوی مناسب توسعۀ ملی با در نظر گرفتن تحولات جهانی

10- الگوهای جدید توسعه (با تاکید بر سرمایه داری دولتی)

11- جایگاه توسعه پایدار در مطالعات روابط بین الملل

12- مسئله توسعه و نقش سازمان ملل در تحقق اين امر در قبال كشور‌هاي جنوب

13- اهميت جامعه مدني در استقرار نظام اقتصادي بين‌الملل مبتني بر عدالت و انصاف با تأكيد بر نقش آن در تحقق اهداف هزاره جديد در سطح ملي و بين‌المللي

14- احياي نظم جديد اقتصاد بين‌الملل براي كشور‌هاي جنوب و نقش ايران در تحقق اين امر در مجامع بين‌المللي

15- رویکرد توسعه- محور به سیاست خارجی

16- دیپلماسی اقتصادی

17- خصوصی سازی، سرمایه‌گذاری خارجی و تجارب بین‌المللی در این دو حوزه

18- امنیت انرژی و رابطۀ نفت و سیاست خارجی

19- ژئوپلیتیک انتقال انرژی

20- دیپلماسی انرژی

21- جایگاه سازمان های بین المللی در حوزۀ انرژی (اوپک، سازمان بین المللی انرژی، سازمان بین المللی انرژی هسته ای)

22- تحریم‌های بین‌المللی و تاثیرات آن بر ایران

برنامه گروه:

...