English
اطلاعات تماس
 
تلفن: 81032220 021 98+
نمابر: 81032200 021 98+
آدرس دبیرخانه: تهران: کریمخان زند، نبش شهید عضدی(آبان شمالی)، پلاک 76 طبقه دوم، شماره 212 .............................................. کانال تلگرام : https://telegram.me/IISAchannel شماره پیام رسان: 09398897655
پست الکترونیکی: iisa.centraloffice@gmail.com
کد پستی: 1597633141
مشاهده جزئیات

1394/03/12 - 12:3
سجاد بهرامی*
 
 
 
اساسا تصور رهبران از سمت وسوی تحولات بین المللی تاثیری عمیق بر سیاست داخلی و خارجی دولت ها دارد.پس از شکل گیری جمهوری خلق چین در 1949 حزب کمونیست به رهبری مائو  و بر اساس تفکر لننیستی ،سیستم سرمایه داری غرب را نظامی رو به افول تصور می نمود و سیاستِ قدرت های غربی را به خاطر سرشت نظام سرمایه داری نسبت به چین مقابله جویانه ارزیابی می نمود.مائو بر این باور بود که روزگار، روزگار جنگ و انقلاب است. چرا که بحران ها ی پی در پی غرب را ناگزیر از تجاوز نموده است و مسیر حرکت تاریخی در جهت پیروزی انقلاب های سوسیالیستی است. این باور در سیاست چین در خصوص حمایت از جنبش های چپ در افریقا و هم چنین مداخلات چینی ها در کشمکش های آسیای شرقی در دوره مائو موثر واقع شد.فراتر از آن «رهنمود مقدس» مائو در خصوص ضرورت آمادگی چین برای مقابله مسلحانه با تجاوز امپریالیزم از باور و درک وی از تحولات روزگار ناشی می شد.غلبه این باور برای دهه ها، سیاست  داخلی و خارجی چین را عمیقا تحت تاثیر قرار داد .بر این اساس چین می بایست برای یک جنگ بزرگ آماده می شد انتظار جنگ حیات ملی خلق چین را تحت تاثیر قرار داد که پیامد آن تداوم فقر گسترده خلق چین بود.
 
از پایان دهه 1970 و پس از درگذشت مائو باروی کار آمدن  دنگ شائوپینگ درکی دیگر از اوضاع و امور بین المللی بر حکومت چین غالب شد .شائو پینگ بیان داشت که جهانی که ما در آن زندگی می کنیم آنگونه که لنین ومائو به تصویر کشیده اند تحت تسلط جنگ وانقلاب نیست.بنابر این ضرورتی ندارد که چین در تدارک آمادگی برای جنگی نهایی و جایگزینی سیستم کنونی بین المللی باشد.دنگ در بازدیدی که بعنوان رهبری چین از شهرهای جنوبی کشور داشت در فضایی دشوار، سخنرانی هایی تاریخی بیان نمود وی بیان داشت که محک صحت وسقم سیاست های حکومت  نه رویه ها وخط مشی های پیشین که واقعیات زندگی روزمره خلق چین است.
 
دنگ بهبود استانداردهای زندگی روزمره مردم و نه رهنمودهای مائورا محک ارزیابی  صحت وسقم سیاست های داخلی وخارجی چین خواند. و قویا از این ایده دفاع نمود که واقعیات باید تعین کننده سیاست ها باشد ونه رویه های مائو . شائوپینگ با این باور که صلح وتوسعه و نه جنگ وانقلاب روندهای غالب اوضاع بین المللی اند به انتقاد از رويه هاي مائو پرداخت.(1)ا
 
شائو پينگ در مسند رهبري حزب كمونيست به چيني ها توصيه كرد كه در مسير زمان حركت كنيد،قابليت هايتان را پنهان كنيد وبراي كسب هر چيزي نهايت سعي تان را بكار گيرد.اين سه جمله در واقع چكيده خط مشي هاي شائوپينگ بود شائو پينگ تاكيد كرد كه چين مي بايست حضوري بيرنگ در امور بين المللي داشته باشد و هرگز براي كسب رهبري در امور بين المللي ويا براي تبديل شدن به يك قدرت هژمونيك تلاش ننمايد. وي هم چنين تاكيد كرد كه چين نبايد ديگران را به اتحاد در برابر خويش تحريك نمايد ،چرا كه تحريك ديگران به مقابله جويي موجب خواهد شد كه چين فرصت هاي توسعه وشكوفايي را از دست بدهد .این نشانه هایی مهم از تحول در درک رهبران حزب کمونیست از وضعیت جهان بود.این درک جدید سبب پیشبرد رفورم در سیاست  خارجی  چین شد .شائو پینگ بیان داشت که واقعیت زندگی مردم چین مارا ناگزیر ساخته است که توسعه اقتصادی را را در الویت سیاست های داخلی و خارجی خویش قرار دهیم .شائوپینگ به صراحت تاکید کرد که تنها توسعه است که معنای واقعی دارد وسیاست خارجی چین باید معطوف به توسعه اقتصادی و اجتماعی داخلی چین باشد. در این راستا حکومت چین اهداف ایدئولوژیک را از سرلوحه سیاست خارجی خویش کنار گذاشت وسیاست خارجی را به خدمت توسعه اقتصادی کشور درآورد.فروپاشی شوروی و پایان جنگ سرد به تحول در سیاست خارجی چین کمک می نمود .اما از اواخر  دهه نود که روابط چین و ایالات متحده پس از دوره ای کوتاه از بهبود،در پي حادثه بمباران سفارت چين در بلگراد، به تیرگی گرایید به طرح دگر باره پرسش ها در چين  در مورد روند غالب امور جهانی دامن زد. در آن هنگام آثار زیادی در چین به دفاع از ضرورت آمیزش چین با جهان خارج تالیف شد .از جمله هی فانگ[1] مدیر مرکز مطالعات ژاپن در اکادمی علوم اجتماعی پکن دست به انتشار تالیفاتی زد که به توصیف تغیرات عمیقی پرداخت که جهان ما به خود دیده است. وی بیان داشت که جهان وارد عصر جدیدی از صلح وتوسعه شده است.و فرصتی فراهم شده که چین فارغ از هزینه های گزافی که «انتظار جنگ» بر توسعه ملت ها تحمیل می نماید برای رشد وشکوفاییش به غرب نزدیکتر شود .شمار بسیاری  موافق ایده های هی فانگ بودند و شماری نیز به مخالفت با توصیف وی از اوضاع و امور بین الملی برخاستند . مخالفان، طرح ایده توسعه صلح آمیز و گشایش بیشتر روابط خارجی چین را، بر پایه سوءِ قضاوت از وضعیت بین المللی قلمداد می نمودند که سبب تحریف فرایند سیاست خارجی چین و اغفال افکار عمومی خواهد شد .سرانجام دید گاه موافقانِ گشایش بیشتر روابط چین و جهان بیرونی غلبه یافت.(2) در دسامبر 2003 ون جیابائو نخست وزیر وقت چین در سخنرانیش در دانشگاه هاروارد بیان داشت که چین یک قدرت رو به رشد متعهد به صلح است که برای بهبود شرایط زندگی مردمش، بیش از این درب ها را بروی جهان بیرونی خواهد گشود.(3).در گشایش هفدهمین کنگره حزب کمونیست،هو جین تائو بیان داشت که جهان درگیر یک دگرگونی عمیق است  شکوفایی  و رونق اقتصادی و نه رقابت قدرت  روند مقاومت ناپذیر جهان ماست.در نتیجه سرنوشت چین بطور فزاینده ای به سرنوشت جهان پیوند خورده است و سرنوشت بقیه جهان نیز به سرنوشت چین وابسته شده است.وزیر خارجه چین یانگ جی چی نیز در آن نشست بیان نمود که وضعیت جهان در حال دگرگونی وسازگاری است.و تماس ها و پیوندهای بین المللی بیش از پیش گسترش یافته است. لذا تلاش ها باید در جهت سازگاری ،شکوفایی و رونق مشترک اقتصادی متمرکز شوند .(4) در اوج بحران نظام مالی بین المللی که به چین نیز تسری یافته بود هو جین تائو قویا از درستی جهت گیری چین در پیوند تنگاتنگ با ایالات متحده امریکا ،اتحادیه اروپا وسایر بخش های جهان دفاع کرد. هو جین تائو در گزارشی  رسمی که در 2009 به کنگره حزب کمونیست ارایه داد دگر باره بر  دگرگونی عمیق جهان تاکید کرد بنابر این نه تنها چین باید فعالانه به جامعه بین المللی ملحق شود که باید در پی توسعه مشترک و ایفای نقشی فعال تر در بنای جهانی سازگار باشد . (5) بطور کلی از پایان جنگ جهانی دوم باور رهبران چین از جهت کلی امور بین المللی عمیقا سیاست داخلی وخارجی این کشور را تحت تاثیر قرار داده است.مائو بعنوان رهبر مقدس انقلاب خلق باور داشت که زمانه زمانه جنگ و انقلاب است بر این اساس سیاست خارجی و داخلی چین بشدت امنیتی شد که يكي از  پیامد هاي آن تداوم فقر گسترده خلق چین بود.از سراغاز دوره رفورم حکومت چین ثبات سیاسی ومشروعیت خویش را در گرو توسعه اقتصادی چین یافته است.در این راستا دیپلماسی چین سرگرم تنوع بخشی به منابع انرژی های وارداتی ،کسب سرمایه گذاری خارجی،اعتماد سازی ،بسط دسترسی به بازارهاوتکنولوژی های نوین برای پیشبرد توسعه اقتصادی خویش است.دیپلماسی چین هم چنین سرگرم این مساله است که همسایگان و جامعه بین المللی را مطمئن نماید که رشد قابلیت های چین به تعارض با منافع آنها منجر نخواهد شد. اینگونه چین با جمعیتی بالغ بر یک میلیارد و سیصد و چهل میلیون نفر به یکی از اعجاب بر انگیزترین تجارب توسعه تبدیل شده است.در طول سی سال گذشته پانصد میلیون نفر از جمعیت چین از زیر خط فقر بیرون کشیده شده اند.ومیانگین درآمد سرانه هر چینی از یکصدو هفتادوپنج دلار در 1978 به بیش از دوهزار دلار در 2008 میلادی افزایش یافته است و سهم چین از تولید ناخالص جهانی از مرز 8 درصد گذشته است.
 
 
پی نوشت ها:
 


1-Bill Brugger,china:radicalism to revisionism 1962-1979,London; Taylor & Francis,1981.

 2-Zhu Liqun,China’s Foreign Policy Debates,CHAILLOT PAPERS Institute for Security StudiesEuropean UnionParisSeptember 2010,24-26.

at:www.iss.europa.eu

3- Wen, Jiabao, ‘Turning Your Eyes to China’, Speech at Harvard University. People’s Daily Online, 12 December 2003, http://english.peopledaily.com.cn/200312/12/eng20031212_130267.shtml.

.4-Hu Jintao, “Hold High the Great Banner of Socialism with Chinese Characteristics and Strive for New Victories in Building a Moderately Prosperous Society in All Respects (Report to the Seventeenth National Congress of the Communist Party of China on Oct. 15, 2007),”Renmin Ribao [People’s Daily],October 25, 2007.

5-Zhu Liqun,Ibid,30-31

 

............................................................................
*دانشجوی دکتری روابط بین الملل
 
[1] -Hy Fang
 
منبع : تحریریه مجله الکترونیکی انجمن ایرانی روابط بین الملل
تعداد بازدید : 1045
تاریخ انتشار : 1394/03/12 - 12:3
آخرین تاریخ بروزرسانی : 1394/03/12 - 12:3
دیدگاه ها
شاید مهم ترین انتظار پراگماتیک از یک نهاد علمی- پژوهشی آن است که بیش از آن که تماشاگر ‏موجودیت و سپری شدن عمر خود باشد، در بهره برداری از فرصت ها و خلق آثار و نتایج مثبت، ‏کیاست و کفایت به خرج دهد.‏
شاید مهم ترین انتظار پراگماتیک از یک نهاد علمی- پژوهشی آن است که بیش از آن که تماشاگر ‏موجودیت و سپری شدن عمر خود باشد، در بهره برداری از فرصت ها و خلق آثار و نتایج مثبت، ‏کیاست و کفایت به خرج دهد.‏